SANOAT KOMPANIYALARIDA DAVLAT XARIDLARINI MOLIYALASHTIRISHNING AMALDAGI HOLATI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss2/526Abstract
Maqolada yirik sanoat kompaniyalarining rasmiy ochiq maʼlumotlari asosida davlat xaridlarini moliyalashtirishning amaldagi holati tahlil qilingan. Korporativ buyurtmachilar xaridlarining moliyalashtirish manbalari tarkibida oʻz mablagʻlari mutlaq ustunlik qilishi (Navoiy kon-metallurgiya kompaniyasi misolida — 83,7 foiz, bosh idoralar kesimida 100 foizgacha) aniqlangan, bu xaridlar moliyasini korxonaning aylanma kapitali boshqaruvi bilan bevosita bogʻlaydi. Xarid kanallari tarkibida raqobatli tartib-taomillar (tanlov, auksion) ulushi qiymat boʻyicha 0,4 foizdan oshmasligi koʻrsatilgan. “Oʻzkimyosanoat” AJ misolida markazlashgan xaridlarning keskin qisqarishi (55,6 mlrd soʻmdan 2,7 mlrd soʻmgacha) va xarid funksiyasining detsentralizatsiyasi qayd etilgan. Kliring tizimida mablagʻlarning muzlatilishi aylanma kapitalga yuk sifatida baholanib, uni yumshatish boʻyicha takliflar asoslangan.
Keywords
davlat xaridlari, moliyalashtirish manbalari, korporativ buyurtmachi, oʻz mablagʻlari, aylanma kapital, kliring, zakalat, detsentralizatsiya.References
O‘zbekiston Respublikasi. “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, O‘RQ-684-son, 22.04.2021.
OECD. Managing Risks in the Public Procurement of Goods, Services and Infrastructure. OECD Public Governance Policy Papers, No. 33. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: 10.1787/45667d2f-en.
OECD. Government at a Glance 2023: Size of Public Procurement. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: 10.1787/3d5c5d31-en.
Jaworski, J., Czerwonka, L. Profitability and working capital management: a meta-study in macroeconomic and institutional conditions. Decision, 2024, Vol. 51, No. 1.
Working capital management and firm performance: A comparative analysis of developed and emerging economies. Borsa Istanbul Review, 2024, Vol. 24, Issue 3, pp. 634–642. DOI: 10.1016/j.bir.2024.03.004.
Garg, M.C., Singh, M. Does Working Capital Management Affect Financial Performance: Empirical Evidence of Indian Manufacturing Sector? 2024. DOI: 10.1177/2516600X241245808.
OECD. Implementing the OECD Recommendation on Public Procurement in OECD and Partner Countries. Paris: OECD Publishing, 2025.
World Bank. Annual Report 2025: New WBG Procurement Guidelines – Driving Value, Jobs, and Innovation. Washington, DC: World Bank, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi bo‘yicha sharh. Davlat xaridlari to‘g‘risidagi qonunning yangi tahririda korporativ buyurtmachilar va xaridlarni rejalashtirish tartibi. Norma.uz, 2021.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Xamdamov Sardor Farmon oʻgʻli
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
