AKSIYADORLIK JAMIYATLARINI FOND BOZORI ORQALI MOLIYALASHTIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
Аннотация
Maqolada Qizilqumsement AJ, O‘zbektelekom AK va O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi (O‘zRTXB) AJ misolida korxonalarni fond bozori orqali moliyalashtirishning qaror qabul qilish metodologiyasi ishlab chiqildi. 2016–2025-yil ardagi 30 ta korxona–yil kuzatuvi asosida moliyaviy leveraj (D/E), xususiy kapital ulushi va ROE dinamikasi tahlil qilindi. Fond bozoridan mablag‘ jalb qilishda birlamchi emissiya bilan mavjud aksiyalarni ikkilamchi sotish o‘rtasidagi iqtisodiy farq alohida ajratildi. Taklif etilgan uch bosqichli “Zarurat – Fundamental jozibadorlik – Bozor narxlashi” metodologiyasi robust medianalar, HC3 standart xatoli firma fiksirlangan effektli model va P/B filtri bilan birlashtirildi. Natijalar 2025-yilda O‘zbektelekom uchun birlamchi SPO/rights issue eng mantiqiy deleveraging vositasi ekanini, O‘zRTXBda yuqori D/E asosan operatsion majburiyatlar bilan izohlanishi sabab aksiyaviy emissiya balansni tiklash emas, o‘sis hva free-floatni oshirish maqsadida qo‘l anishi lozimligini, Qizilqumsementda esa past P/B sharoitida yangi aksiyalar chiqarish aksiyadorlar uchun yuqori dilutsiya xarajatini keltirib chiqarishini ko‘rsatd i.Ключевые слова
fond bozori, aksiyalar emissiyasi, SPO, rights issue, korporativ obligatsiya, P/B, D/E, ROE, kapital tuzilmasi, R, panel taih.lБиблиографические ссылки
Modigliani, F., Mil er, M.H. (1958). The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment. American Economic Review, 48(3), 261–297.
Myers, S.C., Majluf, N.S. (1984). Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Informati on That Investors Do Not Have. Journal of Financial Economics, 13(2), 187 –221.
Baker, M., Wurgler, J. (2002). Market Timing and Capital Structure. Journal of Finance, 57(1), 1 –32.
Pagano, M., Panet a, F., Zingales, L. (1998). Why Do Companies Go Publ ic? An Empirical Analysis. Journal of Finance, 53(1), 27 –64.
Rit er, J.R., Welch, I. (2002). A Review of IPO Activity, Pricing, and Al ocations. Journal of Finance, 57(4), 1795 –1828.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiya dorlarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”, 18, 31, 35 -moddalar (amaldagi tahrir). Lex.uz.
Respublika fond birjasi “Toshkent”. Kotirovkalash varag‘i to‘g‘risidagi nizom (2024 -yil yangi tahrir, 2026 -yilgi o‘zgartirishlar bilan). Uzse.uz.
Istiqb ol i loyihalar mil iy agentligi. Kapital bozori ko‘rsatkichlari va “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasi bo‘yicha ma’ lumot, 2026.
OpenInfo. Qizilqumsement AJ, O‘zbektelekom AK va O‘zRTXB AJning 2016 –2025 yil ik hisobotlari.
Respublika fond birjasi “Toshkent”. QZSM, UZTL/UZTLP va URTS emitent kartalari hamda 19.08.2026 savdo narxlari.
ILMIY ISHLANMALARNI TIJORATLASHTIRISHNI BOSHQARISHNING NAZARIY-METODOLOGIK YONDASHUVLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Страховой рынок Узбекистана, 3(5), 84–87. https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss5/515
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Nargiza Rixsibayevna Abdurazakova
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
