KOʻP OʻLCHOVLI KAMBAGʻALLIK INDEKSINI HISOBLASH BO‘YICHA ALKIRE-FOSTER USULI VA TAVSIYALARI

##article.authors##

  • Urazbayev Raxmatjon Otajanovich O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti, mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss2/419

##article.subject##:

Alkire-Foster usuli, BMT Taraqqiyot Dasturi, ko‘p o‘lchovli kambag‘allik indeksi, Avtofokus usuli, kambag‘allik chegarasi.

##article.abstract##

Ushbu maqolada ko‘p o‘lchovli kambag‘allik indeksini hisoblash bo‘yicha Alkire-Foster usulining mohiyati va uning samaradorligi tahlil qilinadi. AlkireFoster usuli ko‘p o‘lchovli kambag‘allikni aniqlashda bir qator ijtimoiy va iqtisodiy omillarni birlashtirgan holda, faqat daromadga asoslangan yondashuvni kengaytiradi va shaxslarning turmush sharoitlarining kompleks baholanishini ta’minlaydi. Ushbu usul kambag‘allikning turli o‘lchovlarini – ta’lim, sog‘liq, turar joy, yashash sharoitlari va boshqa ijtimoiy faktorlarga asoslangan ko‘rsatkichlarni hisobga olgan holda, kambag‘allikning chuqurligi va kengligini aniqlashga yordam beradi. Maqolada AlkireFoster usulining hisoblash bosqichlari, asosiy tamoyillari, hamda kambag‘allikni o‘lchashda uning afzalliklari ko‘rsatilgan. Shuningdek, bu usulning statistik tahlil qilishdagi qo‘llanilishi, uning xatoliklar va noaniqliklarni kamaytirishdagi roli hamda jahon miqyosida keng tarqalgan statistik tasniflar bilan solishtirish usullari bayon qilingan.

References

Amartya Sen. Development as Freedom. New York: Oxford University Press, 1999.

Sabina Alkire, James E. Foster. “Counting and Multidimensional Poverty Measurement.” Journal of Public Economics, 2011, Vol. 95(7–8), pp. 476–

Sabina Alkire, James E. Foster. “Understandings and Misunderstandings of Multidimensional Poverty Measurement.” Journal of Economic

Inequality, 2011, Vol. 9(2), pp. 289–314.

Sabina Alkire, Maria Emma Santos. “Acute Multidimensional Poverty: A New Index for Developing Countries.” OPHI Working Paper No. 38,

Oxford University, 2010.

Sabina Alkire, Maria Emma Santos. Measuring Acute Poverty in the Developing World: Robustness and Scope of the Multidimensional Poverty

Index. Oxford: OPHI, 2013.

Sabina Alkire, Mauricio Apablaza, Satya Chakravarty, Guillermo Yalonetzky. “Measuring Chronic Multidimensional Poverty.” Journal of Policy

Modeling, 2017, Vol. 39(6), pp. 983–1006.7. Ida D’Attoma, Mariagiulia Matteucci. “Multidimensional Poverty: An Analysis of Definitions, Measurement Tools, Applications and Their

Evolution over Time.” Quality & Quantity, 2024, Vol. 58, pp. 3171–3213.

Tegar Rismanuar Nuryitmawan. “Comparative Study of Poverty in Indonesia: Multidimensional Poverty and Monetary Poverty.” Jurnal Ilmu

Ekonomi Terapan, 2016, Vol. 1(1).

Daniele Pacifico, Felix Poege. “Estimating Measures of Multidimensional Poverty with Stata.” The Stata Journal, 2017, Vol. 17(3), pp. 687–703.

Downloads

##submissions.published##

2026-04-30

How to Cite

Urazbayev Raxmatjon Otajanovich. (2026). KOʻP OʻLCHOVLI KAMBAGʻALLIK INDEKSINI HISOBLASH BO‘YICHA ALKIRE-FOSTER USULI VA TAVSIYALARI. Insurance Market of Uzbekistan, 3(2), 172–176. https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss2/419