O‘ZBEKISTONDA HUDUDIY INVESTITSIYA SIYOSATINING IQTISODIY-INSTITUTSIONAL TAHLILI VA NATIJADORLIK MODELI (FARG‘ONA VILOYATI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss5/511##article.subject##:
hududiy investitsiya siyosati, investitsiya samaradorligi, davlat boshqaruvi, ko‘p darajali boshqaruv, loyiha tayyorgarligi, xorijiy investitsiyalar, Farg‘ona viloyati, RIDF.##article.abstract##
Maqolada O‘zbekistonda hududiy investitsiya siyosatini baholashda investitsiya hajmi bilan bir qatorda uning hududiy iqtisodiy natijalarga aylanish jarayonini hisobga olish zarurati asoslanadi. Tadqiqot Farg‘ona viloyatining 2025-yilgi rasmiy statistik ko‘rsatkichlari, investitsiya faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar hamda OECD, Jahon banki va Xalqaro valyuta jamg‘armasi baholashlariga tayangan. Tahlilda statistik taqqoslash, institutsional tahlil, jarayonlarni xaritalash, RACI yondashuvi va strukturaviy keys-tahlildan foydalanildi. 2025-yilda Farg‘ona viloyatida asosiy kapitalga investitsiyalar 32,467 trln so‘mni tashkil etib, o‘sish sur’ati 145,2 foizga yetgan; xorijiy investitsiyalar va kreditlar ulushi 71,8 foiz, yangi qurilish ulushi esa 76,4 foizni tashkil qilgan. Shu davrda YAHM 8,1 foizga, sanoat ishlab chiqarishi 7,3 foizga, eksport 29,4 foizga o‘sgan. Ushbu ko‘rsatkichlar investitsiya siyosatini faqat jalb qilingan mablag‘ bilan emas, loyiha tayyorgarligi, idoralararo muvofiqlashtirish, ishga tushirish, bandlik, eksport va mahalliy qo‘shilgan qiymat natijalari bilan baholash lozimligini ko‘rsatadi. Shu asosda hududiy investitsiyalarni natijaga yo‘naltirib boshqarishning besh ustunli RIDF modeli taklif etiladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. (2019). “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”, O‘RQ-598, 25.12.2019. Lex.uz.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2023). “Ma’muriy islohotlar doirasida investitsiyalar, sanoat va savdo sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”, PF-111, 21.07.2023. Lex.uz.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2023). O‘zbekiston Respublikasi Investitsiya dasturini shakllantirish va amalga oshirish tartibi to‘g‘risida, 16-son, 14.01.2023. Lex.uz.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026). “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”, PF-21, 16.02.2026. Lex.uz.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2026). “Yirik investitsiya loyihalarini tayyorlash va amalga oshirish jarayonida korrupsiyaga qarshi hamda raqobatni ta’minlovchi standartlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”, 44-son, 03.02.2026. Lex.uz.
Moretti, E. (2024). Place-based policies and geographical inequalities. Oxford Open Economics, 3(Supplement_1), i625-i633. https://doi.org/10.1093/ooec/odad049.
Chen, Y., Huang, T., & Xie, X. (2025). Place-based policies: first-mover advantage and persistence. Journal of Economic Geography, 25(4), 539-567. https://doi.org/10.1093/jeg/lbaf001.
Rodríguez-Pose, A., & Garcilazo, E. (2015). Quality of government and the returns of investment: Examining the impact of cohesion expenditure in European regions. Regional Studies, 49(8), 1274-1290. https://doi.org/10.1080/00343404.2015.1007933.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). O‘zbekiston Respublikasida asosiy kapitalga investitsiyalar: 2025-yil yanvar-dekabr. Toshkent.
World Bank. (2025). Uzbekistan Country Economic Memorandum: Fostering Private Sector-Led Growth and Global Integration. World Bank.
OECD. (2025). Roadmap for Sustainable Investment Policy Reforms in Uzbekistan. OECD Investment Policy Reviews. https://doi.org/10.1787/20865f29-en.
Rodríguez-Pose, A. (2026). Institutions at the helm of industrial policy. SERIEs. https://doi.org/10.1007/s13209-026-00341-4.
Finocchiaro Castro, M., Guccio, C., Romeo, D., et al. (2025). How does institutional quality affect the efficiency of local government? An assessment of Italian municipalities. Economia Politica, 42, 569-597. https://doi.org/10.1007/s40888-025-00359-0.
Audretsch, D. B., Belitski, M., Eichler, G. M., Mickiewicz, T., & Schwarz, E. (2025). City-level institutions and perceived entrepreneurial ecosystem’s growth orientation. Regional Studies, 59(1), 2478066. https://doi.org/10.1080/00343404.2025.2478066.
OECD. (2024). OECD Public Governance Reviews: Uzbekistan: Towards a More Modern, Effective and Strategic Public Administration. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/2f36d8ec-en.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati: 2025-yil yanvar-dekabr. Toshkent.
Downloads
##submissions.published##
How to Cite
##issue.issue##
##section.section##
License
Copyright (c) 2026 Xudayberganov Soxibnazar Kimyanazarovich
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
