O‘ZBEKISTONDA PENSIYA SUG'URTASINI SHAKLLANTIRISH VA RIVOJLANTIRISHDA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBALARIDAN FOYDALANISH YO‘LLARI

##article.authors##

  • Yoldoshova Aziza Muzaffar qizi TDIU tayanch doktaranti

DOI:

https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss3/452

##article.subject##:

pensiya sug‘urtasi, jamg’arma pensiya tizimi, taqsimlash tizimi, xorijiy tajriba, ijtimoiy himoya, pensiya islohoti, demografik yuk koeffitsienti.

##article.abstract##

Maqolada O‘zbekistonda pensiya sug‘urtasi tizimini shakllantirish va rivojlantirishda xorijiy mamlakatlarning ilg‘or tajribasidan foydalanish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda taqsimlash (pay-as-you-go) va jamg‘arma (накопительная) pensiya tizimlarining nazariy asoslari, shuningdek Chili, Qozog‘iston, Polsha va boshqa davlatlar misolida amalga oshirilgan islohotlar tajribasi organilgan. Ilmiy adabiyotlar tahlili, qiyosiy tahlil va statistik ma’lumotlarni umumlashtirish usullaridan foydalanilgan holda, O‘zbekiston pensiya sug‘urtasi tizimining hozirgi holati baholangan va uni isloh qilish boyicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari respublikada накопительный pensiya sug‘urtasi mexanizmlarini takomillashtirish, demografik yuk koeffitsientini hisobga olgan holda pensiya yoshini moslashtirish va xususiy pensiya fondlari faoliyatini rivojlantirish boyicha xulosalar shakllantirishga xizmat qiladi.

References

Юсупов Ю. Пенсии по-новому: к чему готовиться узбекистанцам? // Kursiv Media Ozbekiston, 2025-yil 15-may. URL: https://uz.kursiv.media/2025-05-15/kogda-povysyat-pensionnyj-vozrast-v-uzbekistane/

Совершенствование пенсионной системы в Узбекистане на основе рекомендаций Международного валютного фонда: Монография // Modern Science and Research, 2024. URL: https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/32709

Пенсионная реформа вынесена на обсуждение // NORMA.UZ. URL: https://www.norma.uz/proekty_npa/pensionnaya_reforma_vynesena_na_obsujdenie

Чилийский вариант пенсионной реформы // КиберЛенинка. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/chiliyskiy-variant-pensionnoy-reformy

Подкорытов Р.А. Применим ли чилийский опыт реформирования пенсионной системы в России? // Вестник Московского университета. Сер. 6. Экономика, 2009, № 5. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/primenim-li-chiliyskiy-opyt-reformiro-vaniya-pensionnoy-sistemy-v-rossii

Assessing Chile's Pension System: Challenges and Reform Options // IMF Working Papers, 2021, Issue 232.URL: https://www.elibrary.imf.org/view/journals/001/2021/232/article-A001-en.xml

Pensions in Chile // Wikipedia. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Pensions_in_Chile

Ozbekiston Respublikasining «Fuqarolarning накопительная pensiya ta’minoti tog‘risida»gi Qonuni. URL: https://www.lex.uz/acts/391377

Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 595-son 21.12.2004-yildagi qarori. «Накопительная pensiya ta’minoti tog‘risida»gi Qonunni amalga oshirish chora-tadbirlari haqida. URL: https://lex.uz/ru/docs/401295

История возникновения и становления пенсионных систем стран мира // КиберЛенинка. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/istoriya-vozniknoveniya-i-stanovleniya-pensionnyh-sistem-stran-mira

Страховка в Чили. Пенсионная реформа в Чили. URL: https://taslife.com.ua/ru/blog-ru/chile-pension-reform

Пенсионная реформа: опыт стран Евросоюза, драма Чили и планы Украины // LIGA.net, 2020. URL: https://finance.liga.net/pension/article/luchshie-pensionnye-sistemy-evropy-i-krah-v-chili-na-chto-vajno-smotret-ukraine

Пенсионная реформа в Чили // Студопедия. URL: https://studopediaru.com/14_38175_pensionnaya-reforma-v-chili.html

Downloads

##submissions.published##

2026-05-31

How to Cite

Yoldoshova Aziza Muzaffar qizi. (2026). O‘ZBEKISTONDA PENSIYA SUG’URTASINI SHAKLLANTIRISH VA RIVOJLANTIRISHDA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBALARIDAN FOYDALANISH YO‘LLARI. Insurance Market of Uzbekistan, 3(3), 110–112. https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss3/452