SUGʻURTA KOMPANIYALARI MOLIYAVIY XAVFSIZLIGINI TA`MINLASHDA XORIJ TAJRIBASI

Nosirov Jasur Tursunpulotovich

doi:10.55439/INS/vol3_iss2/372

##article.authors##

Nosirov Jasur Tursunpulotovich PhD, dotsent, Toshkent davlat iqtisodiyot univesiteti mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.55439/INS/vol3_iss2/372

##article.subject##:

moliyaviy risk, sug‘urta kompaniyasi, risk-menejment, Solvency II, IAIS, stress-test, ssenariy tahlili, aktuariy modellash, moliyaviy barqarorlik, prudensial nazorat.

##article.abstract##

Mazkur maqolada sugʻurta kompaniyalarining moliyaviy xavfsizligini ta’minlashda rivojlangan xorijiy davlatlar tajribasi kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda xalqaro sugʻurta bozorlarida qoʻllanilayotgan zamonaviy boshqaruv yondashuvlari, xususan riskga asoslangan nazorat (risk-based supervision), kapital yetarliligi talablari, qayta sugʻurtalash mexanizmlari hamda komplayens va korporativ boshqaruv tizimlarining oʻrni yoritilgan. Yevropa Ittifoqida amal qiluvchi Solvency II tizimi, AQSh va Buyuk Britaniyada qoʻllanilayotgan prudensial nazorat mexanizmlari hamda xalqaro standartlar asosida sugʻurta kompaniyalarining moliyaviy barqarorligini ta’minlash amaliyoti tahlil etilgan. Shuningdek, maqolada xorijiy tajribaning afzalliklari va ularning sugʻurta kompaniyalari faoliyatiga ta’siri baholanib, ushbu tajribalarni milliy sugʻurta bozoriga moslashtirish imkoniyatlari asoslab berilgan. Tadqiqot natijasida sugʻurta kompaniyalarining moliyaviy xavfsizligini mustahkamlash, risklarni samarali boshqarish va bozor barqarorligini ta’minlashga qaratilgan amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Mazkur ilmiy natijalar sugʻurta sektorini rivojlantirish hamda uning raqobatbardoshligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi..

References

F. Allen & D. Gale (2000). Financial Intermediaries and Markets. Econometrica, 72(4), 1023-1061.

D. Babbel & C. Merrill (1998). Valuation of Interest Sensitive Financial Instruments. The Journal of Risk and Insurance, 65(4), 613-637.

M. Power (2004). The Risk Management of Everything: Rethinking the Politics of Uncertainty. Demos.

Grace, M. F., et al. (2015). The Value of Investing in Enterprise Risk Management https://www.researchgate.net/publication/229004630_The_Value_of_Investing_in _Enterprise_Risk_Management

J. Grace & R. Klein (2009). Insurance Regulation in the United States: An Overview for Global Insurers. The Geneva Papers on Risk and Insurance - Issues and Practice, 34(1), 28-53.

Грачев А.В. Анализ и управление финансовой устойчивостью предприятия. – М.: Финпресс, 2002. – 208 с.

Сиволапов С.Д. Финансовая устойчивость страховых организаций. – СПб.: Питер, 2005. – 256 с.

Сиволапов С.Д. (2005) Финансовая устойчивость страховых организаций. – СПб.: Питер,– 256 с.

Қанатова Г. (2010) Қазақстандағы сақтандыру компанияларының қаржылық тұрақтылығы. – Алматы: Экономика, – 198 б.

Сейдахметов Е. (2012) Сақтандыру нарығының қаржылық тұрақтылығы. – Астана: Фолиант,– 220 б.

Иванова О.Н. (2011) Финансовая устойчивость страховых компаний в Республике Беларусь. – Минск: Белорусский государственный экономический университет, – 174 с.

Петров А.В. (2013) Управление финансовой устойчивостью страховых организаций. – Минск: Вышэйшая школа, 2013. – 192 с.

Шеннаев Х.М. (2013) "Ўзбекистон суғурта бозори: назарий ва амалий жиҳатлар". - Тошкент: Иқтисод молия.

Носиров Ж.Т. (2023) "Суғурта компаниялари молиявий барқарорлигига таъсир этувчи омиллар ва уларни бошқариш босқичлари". - CEDR.uz

Ҳамдамов О.Н. (2021) "Акциядорлик жамиятлари молиявий барқарорлигини таъминлашда молиявий менежментнинг аҳамияти". - ITM.uz

Нурмуратов М. (2022) "Нархлар ва молиявий тизим барқарорлиги". - Bankers.uz

https://lex.uz/docs/-5739117

https://lex.uz/docs/-4459802

https://lex.uz/uz/docs/4677911