O‘ZBEKISTONDA BANK SOHASIDAGI ISLOHOTLAR: HOZIRGI MUAMMOLAR VA YUZAGA KELAYOTGAN IMKONIYATLAR

##article.authors##

  • Sung Tae Kyun Biznes boshqaruvi fanlari doktori, Yashil iqtisodiyot kafedrasi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

DOI:

https://doi.org/10.55439/INS/vol2_iss6/348

##article.subject##:

Bank sektorini isloh qilish,davlat tijorat banklari -

##article.abstract##

Ushbu tadqiqot O‘zbekiston bank sektoridagi davom etayotgan islohotlarni o‘rganib, davlat tijorat banklarining “DTBB” ustunligi, muammolari va o‘zgarishlariga e’tibor qaratadi. Hukumatning 2020-yil may oyidagi Bank sektorini isloh qilish strategiyasidan so‘ng tijoratlashtirish va xususiylashtirish yo‘nalishida sezilarli yutuqlarga erishildi; biroq, davlat banklari hamon aktivlar, kreditlar va omonatlarning asosiy qismini boshqarmoqda. Maqola O‘zbekistondagi tijorat banklarining aktivlari, kreditlari va omonatlarining o‘sishini, shuningdek, ishonchsizlik, cheklangan moliyaviy inklyuzivlik, davlatning doimiy aralashuvi, muammoli kreditlar “NPL” bo‘yicha yuqori xavf-xatarlar va xususiylashtirish sur’atining sekinligi kabi tizimli muammolarni tahlil qiladi.

MHXS qabul qilinganiga qaramay, davlat banklari va xususiy tijorat banklari o‘rtasida korporativ boshqaruv bo‘shliqlari saqlanib qolmoqda. Raqamli o‘zgarishlar rivojlanmoqda, biroq eskirgan IT tizimlar, ma’lumotlar integratsiyasining zaifligi hamda tahlil va texnologiyalar sohasida malakali kadrlar yetishmasligi bilan cheklanmoqda.

Tadqiqot, shuningdek, bank sektori va yetarlicha rivojlanmagan kapital bozorlari o‘rtasidagi aloqani o‘rganib, Koreyadagi moliyaviy inqirozdan olingan saboqlar asosida davlat tomonidan yo‘naltirilgan moliyalashtirish va yetarli bo‘lmagan bozor intizomining xavf-xatarlarini ta’kidlaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, muvaffaqiyatli islohot uchun davlat banklarini xususiylashtirishni tezlashtirish, shaffoflikni oshirish, aktivlar sifati standartlarini kuchaytirish, raqamli banking qo‘llanilishini kengaytirish va xilma-xil moliyaviy tizimni yaratish talab etiladi. Uzoq muddatli barqarorlik uchun tartibga solish nazoratini kuchaytirish, raqobatni rivojlantirish va moliyaviy inklyuzivlikni kengaytirish muhim ahamiyatga ega. Xorijiy banklarning kirib kelishi va raqamli xizmatlarning kengayishi raqobatbardoshlik, samaradorlik va barqarorlikni oshirishi kutilmoqda, bu esa O‘zbekiston bank sektoriga barqaror iqtisodiy o‘sishni yanada yaxshiroq qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi.

References

Akimov, A., & Dollery, B. (2009). The Uzbek approach to financial system development: An analysis of achievements and failures (Griffith Business School Discussion Papers Finance, No. 2009-05). Griffith University.

Armendariz, S., & Musso, A. (2025). The evolving growth model of Lithuania (IMF Country Report No. 25/139). International Monetary Fund. https://www.elibrary.imf.org/view/journals/018/2025/139/018.2025.issue-139-en.xml

Babasyan, D., Gu, Y., & Melecky, M. (2023). Late banking transitions: Comparing Uzbekistan to earlier reformers. World Development Perspectives, 30, 100493. https://doi.org/10.1016/j.wdp.2023.100493

, Cigna, G. P., Djuric, P., & Sheremeta, S. (2020). Corporate governance in transition economies: Uzbekistan country report. London: European Bank for Reconstruction and Development.

Daryo. (2025, June 25). Uzbekistan’s economy to grow 5.9% in 2025 and stabilize at 5.7% by 2030, says IMF. Daryo. Retrieved from https://daryo.uz/en/category/uzbekistan/bo5low827ga2

Fitch Ratings. (2025, May 12). Uzbek banking reform has progressed, but sector risks are still high. Fitch Ratings. https://www.fitchratings.com/research/banks/uzbek-banking-reform-has-progressed-sector-risks-are-still-high-12-05-2025

Fink, G., Haiss, P., & Ugljesic, M. (2005, June 2–5). Serbia’s reform of the banking sector – Implications for economic growth and financial development. Paper presented at the IPSI Conference, Belgrade.

Golubović, S., & Golubović, N. (2005). Financial sector reform in the Balkan countries in transition. Economics and Organization, 2(3), 229–236.

Gulyamov, S., Rustambekov, I., & Khujayev, S. (2021). Topical issues of improvement of banking system and legislation in Uzbekistan. International Journal of Social Science and Human Research, 4(6), 1511–1517. https://doi.org/10.47191/ijsshr/v4-i6-33

G‘aniyev, S. (2025). Analyzes how mobile banking and digital wallets are enhancing financial inclusion in Uzbekistan: Points to urban–rural gaps and the need for user education. SSRN. https://ssrn.com/

Hopt, K. J. (2021). Corporate governance of banks and financial institutions: Economic theory, supervisory practice, evidence and policy. European Business Organization Law Review, 22(1), 13–37. https://doi.org/10.1007/s40804-020-00201-z

International Monetary Fund (IMF). (2025, June 24). Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation—Press Release; and Staff Report. Washington, D.C.: International Monetary Fund.

Kudratov, B. (2024). IFRS adoption and transparency in emerging banking sectors: Evidence from Uzbekistan. Central Asian Economic Review, 12(1), 55–74.

KPMG. (2025). What Awaits Banks in Uzbekistan in the Era of Global Transformation 2025. KPMG.

Khikmatullaev, I. K., & Miftahuddin, A. (2025). University students’ adoption of cashless payments in Uzbekistan: Behavior, trust, and challenges. Social, Economic, Scientific, and Technical Academic Journal.

Klapper, L., Singer, D., Starita, L., & Norris, A. (2025). The Global Findex Database 2025: Connectivity and financial inclusion in the digital economy. Washington, D.C.: World Bank Group.

King, R. G., & Levine, R. (1993). Finance, entrepreneurship, and growth. Journal of Monetary Economics, 32(3), 513–542. North-Holland. https://doi.org/10.1016/0304-3932(93)90028-E

Ministry of Digital Technologies of the Republic of Uzbekistan. (2024, October 16). Presidential Decree “Approval of the Strategy for Artificial Intelligence Development until 2030” announced. Tashkent: Government of Uzbekistan.

Okwu, A. T., Falaiye, O. B., Obiakor, R. T., & Olusegun, A. J. (2015). Do Banking Sector Reforms Cause Economic Growth? Empirical Evidence from Africa’s Largest Economy. Corporate Ownership & Control, 13(1, Autumn 2015, Continued–5), 553–564. https://doi.org/10.22495/cocv13i1c5p3.

Parpiboyeva, L. A. (2025). [Title of the article]. International Journal of Artificial Intelligence, 5(6). American Academic Publishers. ISSN 2692-5206.

Presidential Decree of the Republic of Uzbekistan No. UP-6079, of October 5, 2020 “On Approval of the Strategy ‘Digital Uzbekistan-2030’ and Measures for Its Effective Realization” (as amended on November 14, 2024).

Ruziev, K., & Ghosh, D. (2009). Banking sector development in Uzbekistan. Problems of Economic Transition, 52(2), 3–41. https://doi.org/10.2753/PET1061-1991520201

Rakhmatillaev, N. (2023). State-owned commercial banks’ performance in Uzbekistan. International Journal of Management and Commerce Innovations, 11(1), 151–160. April–September 2023. Available at: https://www.researchpublish.com/

Rudolph, T., & Aliamutu, F. (2025). Investigating the principal factors influencing bank performance in South Africa: A comprehensive analysis. International Journal of Economics and Financial Issues, 15(2), 145–158. https://www.researchgate.net/publication/396476780

Simone, A. (2025). The Sequencing and Speed of Reforms in Transition Economies: Implications for the Case of Uzbekistan. IMF Selected Issues Paper, International Monetary Fund, Washington, D.C.

Turkic World. (2025, January 30). Uzbek commercial banks' deposits grow in 2024. Turkic World.

Ugwu, C. E., & Onyeabor, K. C. (2011). The Implementation of the 2004 Bank Reforms in Nigeria: A Post Facto Analysis. International Journal of Research in Arts and Social Sciences, 3, 155–170.

Uz-daily. (2025, July 11). Measures developed to expand usage of electronic payment systems. UzDaily. https://www.uzdaily.uz/en/measures-developed-to-expand-usage-of-electronic-payment-systems/

World Bank. (2022, May 3). Uzbekistan financial sector reform project (Report No. PAD44681). Washington, DC: World Bank.

World Development Perspectives. (2023, June). Late banking transitions: Comparing Uzbekistan to earlier reformers. World Development Perspectives, 30, 100493. https://doi.org/10.1016/j.wdp.2023.100493

Downloads

##submissions.published##

2025-12-31

How to Cite

Sung Tae Kyun. (2025). O‘ZBEKISTONDA BANK SOHASIDAGI ISLOHOTLAR: HOZIRGI MUAMMOLAR VA YUZAGA KELAYOTGAN IMKONIYATLAR. Insurance Market of Uzbekistan, 2(6), 50–56. https://doi.org/10.55439/INS/vol2_iss6/348

##issue.issue##

##section.section##

Banking financial system