O'zbekistonda "Yashil iqtisodiyot"ga o'tish jarayonida duch kelayotgan moliyaviy va institutsional muammolari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23067054Annotatsiya
Ushbu maqolada, Markaziy Osiyo so'nggi yillarda global iqlim o'zgarishining jiddiy ta'siriga duch kelmoqda. Statistik ma'lumotlarga qaraydigan bo'lsak, keskin iqlim o'zgarishlari mintaqa mamlakatlariga bir qancha muammolarni keltirib chiqarayotganini ko'rishimiz mumkin. Xususan, O'zbekiston Respublikasi misolida: kundan-kunga daryolar qurib borishi, chang-to'zon bo'ronlari va qurg'oqchilik muammolari yaqqol ko'zga tashlanmoqda. Bugun O'zbekiston uchun "Yashil iqtisodiyot"ga o'tish shunchaki tanlov emas, balki elajakda xalqaro bozorlarda o'z o'rnini yo'qotmaslik va ertangi kun suverenitetini saqlab qolish masalasidir. Ammo bu o'tish jarayoni qog'ozdagi chiroyli raqamlar va og'zaki rejalardan iborat bo'lolmaydi; uning ortida moliyaviy to'siqlar, eskirgan infratuzilmalar va yetishmayotgan kadrlar kabi og'riqli muammolar yotibdi. Mazkur maqolada mazkur muammolarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar va amaliy avsiyalar ishlab chiqilgan.Kalit soʻzlar
Yashil iqtisodiyot, iqlim o'zgarishi, Markaziy Osiyo, moliyaviy to'siqlar, infratuzilma, iqtisodiy suverenitet, qurg'oqchilik va suv tanqisligi, kadrlar yetishmovchiligi, xalqaro bozorlar.Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining ‘yashil’ iqtisodiyotga o‘tishini ta'minlash bo‘yicha chora-tadbirlar dasturini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-447-son qarori. 2022-yil 2-dekabr (Rasmiy ma'lumotlar bazasi — Lex.uz).
2. World Bank Group (Jahon banki guruhi ekspertlari). Uzbekistan - Country Climate and Development Report (CCDR). 2022-yil (Umumiy hajm: 140– 160-betlar oralig'ida moliyaviy va institutsional tahlillar keltirilgan).
3. Asian Development Bank (ADB) tahliliy guruhi. Greening the Financial System in Central Asia / Uzbekistan Energy Sector Assessment. 2023-yil (Asosiy moliyaviy cheklovlar tahlili: 45–58-betlar).
4. “Yashil iqtisodiyot va barqaror rivojlanish asoslari” (O‘quv qo‘llanma). Qodirov A. va boshqalar. Toshkent, "Iqtisod-Moliya" nashriyoti, 2023-yil. (Ko'rsatilgan qism: 112–120-betlar).
5. “O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tishi: hududiy muammolar va moliyaviy imkoniyatlar”. Zarekeyev Ajiniyaz Abatovich. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar" ilmiy elektron jurnali, 2024-yil, 3-son, 85–92-betlar.
6. O‘zbekiston Respublikasining ‘yashil’ iqtisodiyotga o‘tish strategiyasida institutsional mexanizmlar va ularning tahlili”. Yokubjanov Doniyor Islom o‘g‘li. O‘zbekiston milliy universiteti xabarlari" jurnali, 2023-yil, 4/1-son, 140–144-betlar.
7. O‘zbekistonda yashil iqtisodiyotga o‘tishda inson kapitali va kadrlar salohiyatini baholash” UNDP Uzbekistan (BMT Taraqqiyot Dasturining O‘zbekistondagi vakolatxonasi).
8. “Financing the Green Transition: Lessons from the German Banking System and State Development Bank KfW”. Federal Ministry for Economic Affairs and Climate Action (BMWK, Germaniya). 2025-yil
9. Kungratov, I. (2026). ASSESSING THE DIGITAL MATURITY OF ENTERPRISES AND IMPROVING THE MECHANISMS FOR STRENGTHENING THEIR COMPETITIVENESS: AN INDEX-BASED FRAMEWORK FOR UZBEK INDUSTRIAL AND SERVICE FIRMS. Innovation Science and Technology, 4(9), 189-196.
10. Abdullaev, M., & Kungratov, I. (2026). FUNDAMENTAL METHODS FOR IDENTIFYING AI-GENERATED DATA IN ACADEMIC AND ONLINE PUBLICATIONS USING MACHINE LEARNING AND NLP MODELS. Innovation Science and Technology, 2(6).
11. Kungratov, I. (2026). ASSESSING UNIVERSITY DIGITAL MATURITY AS A DRIVER OF INTERNATIONAL COMPETITIVENESS: IMPROVING THE EVALUATION MECHANISM. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT, 4, 395-397.
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Iqtibos keltirish
Son
Boʻlim
Litsenziya
Copyright (c) 2026 Og'abek Lazizjon o'g'li Ortqboyev
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.